Скачать презентацию Өміршеңдікті талдау Доцент Аймаханова А Ш Дәріс Скачать презентацию Өміршеңдікті талдау Доцент Аймаханова А Ш Дәріс

Lek_BS_7_1179_az.ppt

  • Количество слайдов: 30

Өміршеңдікті талдау Доцент Аймаханова А. Ш. Өміршеңдікті талдау Доцент Аймаханова А. Ш.

Дәріс жоспары: 1. Өміршеңдікті талдау әдістерінің ерекшеліктері. 2. Цензурирленген бақылау. 3. Өмір уақытының кестесі. Дәріс жоспары: 1. Өміршеңдікті талдау әдістерінің ерекшеліктері. 2. Цензурирленген бақылау. 3. Өмір уақытының кестесі. 4. Өміршеңдік функциясы 5. Өміршеңдік қисығы. Екі өміршеңдік қисықтарын салыстыру.

Өміршеңдікті талдау әдістерінің ерекшелігі - олар толық емес деректерге қолданылады. Толық емес ақпараттардан тұратын Өміршеңдікті талдау әдістерінің ерекшелігі - олар толық емес деректерге қолданылады. Толық емес ақпараттардан тұратын бақылау цензурирленген бақылау деп аталады. Талдау барысында цензурирленген деректерді қолдану, қарастырылып отырған әдістердің ерекшелігін анықтайды. Цензурирлеу термині алғаш рет 1949 ж. қолданылған. Бұл әдістерде –өмір уақыты, өміршеңдік функциясы, өмір уақытының кестесі, өміршеңдік қисығы, Каплан-Мейер процедурасы сияқты ұғымдар қолданылады.

Цензурирленген бақылау Өмір уақыты – бұл қандай да бір оқиға пайда болғанға дейінгі уақыт. Цензурирленген бақылау Өмір уақыты – бұл қандай да бір оқиға пайда болғанға дейінгі уақыт. Оқиға: ауру симптомының дамуы, ауру ағзаның емге реакциясы, аурудың қайталануы (рецидив) немесе өлім. Өмір уақыты: аурудың дамуына дейінгі уақыт, емнің басталуы мен оған реакция болғанға дейінгі уақыт, ремиссия(денсаулықтың жақсара бастауы мен рецидивке дейінгі) уақыты, өлімге дейінгі уақыт.

Мысал: Алты тышқанға ісік жасушалары енгізілген. Ісіктің белгілі бір өлшемге дейінгі даму уақытын зерттеген. Мысал: Алты тышқанға ісік жасушалары енгізілген. Ісіктің белгілі бір өлшемге дейінгі даму уақытын зерттеген. Зерттеушілер тәжірибенің ұзақтығын - 30 апта деп анықтаған. Өміршеңдікті талдау үшін алынған деректер төмендегідей: 10, 15, 30+, 25, 30+, 19+. Қосу таңбасы цензурирленген деректерді білдіреді.

1 -сурет. Цензурирленген деректер (1 -түрі) 1 -сурет. Цензурирленген деректер (1 -түрі)

Мысал: Алты тышқанмен жасалған тәжірибеде зерттеушілер төрт тышқанда ісіктің дамуынан кейін тәжірибені тоқтатуға шешім Мысал: Алты тышқанмен жасалған тәжірибеде зерттеушілер төрт тышқанда ісіктің дамуынан кейін тәжірибені тоқтатуға шешім қабылдаулары мүмкін. Онда деректер түрі төмендегідей болады: 10, 15, 35+, 25, 35, 19+.

2 -сур. Цензурирленген деректер. (2 -түрі) 2 -сур. Цензурирленген деректер. (2 -түрі)

Мысал: Бір жыл бойына зерттеу жүргізілген, ондағы оқиға ремиссиядан кейін рецидивтің пайда болуы, лейкемиямен Мысал: Бір жыл бойына зерттеу жүргізілген, ондағы оқиға ремиссиядан кейін рецидивтің пайда болуы, лейкемиямен ауыратын алты пациент клиникалық зерттеуде болған. Өміршеңдікті талдау үшін тәжірибе жүргізу барысында алынған деректер : 4, 4+, 6, 8+, 3, 3+ айлар

3 -сурет. Цензурирленген деректер. (3 -түрі) 3 -сурет. Цензурирленген деректер. (3 -түрі)

1) және 2) түрдегілер – бір рет цензурирленген деректер, 3) түрдегі – бірінен соң 1) және 2) түрдегілер – бір рет цензурирленген деректер, 3) түрдегі – бірінен соң бірі цензурирленген деректер. Бұл түрдегілердің барлығы оң жақтан цензурирленген деп аталады. Цензурирленген деректер жоқ болса, онда зерттеу толық деп аталады.

Өміршеңдіктің барлық зерттеулерін қанағаттандыруға тиіс талаптар: üБарлық зерттелушілер үшін байқаудың басталу уақыты белгілі. üБарлық Өміршеңдіктің барлық зерттеулерін қанағаттандыруға тиіс талаптар: üБарлық зерттелушілер үшін байқаудың басталу уақыты белгілі. üБарлық зерттелушілер үшін байқаудың аяқталу уақыты , сол сияқты – оқиғаның пайда болғаны немесе зерттелушінің шығып қалғаны белгілі. üБақыланушылар кездейсоқ таңдалынған.

Өміршеңдік функциясы – бұл нысанның бақылаудың басталу мезетінен бастап t дан үлкен уақыт өмір Өміршеңдік функциясы – бұл нысанның бақылаудың басталу мезетінен бастап t дан үлкен уақыт өмір сүру ықтималдығы: S(t) = P(T>t), немесе S(t) = 1 - P(T

S(t) функциясының қасиеттері : S(t) = 1 егер t=0; S(t) = 0 егер t=∞. S(t) функциясының қасиеттері : S(t) = 1 егер t=0; S(t) = 0 егер t=∞.

 4 -сур. Өміршеңдік функциясы а) өміршеңдік төмен, б) өміршеңдік жоғары. 4 -сур. Өміршеңдік функциясы а) өміршеңдік төмен, б) өміршеңдік жоғары.

S(t) функциясының графигі өміршеңдік қисығы деп аталады. Тіктеу график төмен өміршеңдікті, жазыңқы- жоғары өміршеңдікті S(t) функциясының графигі өміршеңдік қисығы деп аталады. Тіктеу график төмен өміршеңдікті, жазыңқы- жоғары өміршеңдікті көрсетеді. Егер зерттеу толық болса, онда өміршеңдік функциясы мынадай қатынаспен анықталады:

Егер зерттеу цензурирленген болса, онда бөлшектің алымы әркезде анықтала бермейді, және бұл формула қате Егер зерттеу цензурирленген болса, онда бөлшектің алымы әркезде анықтала бермейді, және бұл формула қате нәтиже беруі мүмкін. Мұндай жағдайда Каплан-Мейердің мезеттік әдісі қолданылады.

мұндағы dt – t мезетіндегі оқиғалар (қайтыс болғандар ) саны, nt - t мезетіндегі мұндағы dt – t мезетіндегі оқиғалар (қайтыс болғандар ) саны, nt - t мезетіндегі бақыланғандар саны. П (гректің бас әрпі «пи» ) — көбейту белгісі. Өміршеңдіктің толық сипаттамасы – бұл өміршеңдік қисығы. Жалпыланған көрсеткіші – өміршеңдік медианасы. Өміршеңдік медианасы – бұл өміршеңдік 0, 5 тен кіші болатын ең аз уақыт.

Өмір уақыты кестесі Таңдамадағы өміршеңдікті сипаттау тәсілі : Өмір уақыты кестесін құру. Өмір уақыты кестесі Таңдамадағы өміршеңдікті сипаттау тәсілі : Өмір уақыты кестесін құру.

Өмір уақыты кестесін құрудың екі жолы: üбірінші – Катлер –Эдерер тәсілі деректер құрамы үлкен Өмір уақыты кестесін құрудың екі жолы: üбірінші – Катлер –Эдерер тәсілі деректер құрамы үлкен болған жағдайда қолданылады, üекінші– Каплан – Мейер тәсілі тексерушілер саны аз болған жағдайда қолданылады.

Бақыланатын нысандардың интервалдың басындағы саны i ni di wi qi Тірі қалғандардың кумулятивтік үлесі Бақыланатын нысандардың интервалдың басындағы саны i ni di wi qi Тірі қалғандардың кумулятивтік үлесі Интервалдағы тірі қалғандар үлесі Интервалда оқиғаның пайда болу үлесі Уақыттың осы интервалында шығып қалушылар саны Уақыттың осы интервалында болған оқиғалар саны Уақыт интервалдары Катлер – Эдерер тәсілі pi=1 -qi Si=pipi-1…p 1

Зерттелетін нысандар саны – бұл қарастырылып отырған уақытша аралықтың басында «тірі» болған нысандар саны. Зерттелетін нысандар саны – бұл қарастырылып отырған уақытша аралықтың басында «тірі» болған нысандар саны. Зерттелінгендер үлесі:

Өміршеңдік функциясы: Өміршеңдік функциясы:

Уақыт мезетінде болып өткен оқиғалар саны Уақыт мезетінде қатардан шығып қалғандар саны i ni Уақыт мезетінде болып өткен оқиғалар саны Уақыт мезетінде қатардан шығып қалғандар саны i ni di wi qi pi=1 -qi Тірі қалғандардың кумулятивтік үлесі Тірі қалғандар үлесі Оқиғаның пайда болу үлесі Уақыт мезетінде нысандар саны бақыланған Уақыт мезеті Каплан – Мейер тәсілі Si=pipi-1…p 1

Бұл тәсілде бірінші бағана аралықтарға бөлінбейді, онда ең болмағанда бір оқиға пайда болған мезеттер Бұл тәсілде бірінші бағана аралықтарға бөлінбейді, онда ең болмағанда бір оқиға пайда болған мезеттер жазылады. мұндағы di - i уақыт мезетінде қаза болғандар саны, ni - i мезетіндегі бақыланғандар саны.

 Өміршеңдік қисығы және сенім аралығы Өміршеңдік қисығы және сенім аралығы

, Өміршеңдіктің стандарттық қатесі Гринвуд формуласы: , Өміршеңдіктің стандарттық қатесі Гринвуд формуласы:

, Өміршеңдік функциясы үшін сенім шекаралары zα=1. 96. , Өміршеңдік функциясы үшін сенім шекаралары zα=1. 96.

, (j) Каплан-Мейердің көбейткіш бағалары , (j) Каплан-Мейердің көбейткіш бағалары

, Екі өміршеңдік қисықтарын салыстыру Клиникалық зерттеулерде аурулардың әртүрлі топтарындағы өміршеңдікті салыстыру қажеттілігі туындайды. , Екі өміршеңдік қисықтарын салыстыру Клиникалық зерттеулерде аурулардың әртүрлі топтарындағы өміршеңдікті салыстыру қажеттілігі туындайды. Нөлдік жорамал: екі топтағы өміршеңдік бірдей. Н 0: S 1(t)= S 2(t) әдістер эквивалентті, Н 1: S 1(t)≠ S 2(t) әдістер эквивалентті емес, немесе S 1(t)> S 2(t) 1 -ші әдіс тиімдірек, немесе S 1(t)< S 2(t) 2 -ші әдіс тиімдірек. Өміршеңдік қисықтарын салыстыру үшін арнайы әдістер қолданылады: Логрангілік тест, Йетс түзетуі, Гехан критерийі.